Κόρτο Μαλτέζε #11 & #12 - "Παρωδία Μεταξύ Ζύνκοτ & Μπράϊ Ντιν" & "Για Άλλους Ρωμαίους Και Άλλες Ιουλιέτες" (Παρουσίαση / Κριτική)

Εξώφυλλο του 11ου τεύχους

"Εγώ δεν είμαι ένας ήρωας... Εγώ είμαι σαν όλους τους άλλους... και έχω το δικαίωμα  να κάνω και εγώ λάθη όπως όλοι, με την ησυχία μου, χωρίς κάθε φορά να πρέπει να με ελέγχει η συνείδησή μου ή η ψυχή μου..."

- Κορτο Μαλτέζε

Την Κυριακή 24 Ιουνίου μαζί με το Έθνος Της Κυριακής κυκλοφόρησε το 11ο κόμικς άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε, από τις εκδόσεις Μικρός Ήρως, με 2 ακόμα κλασσικές ιστορίες του Hugo Pratt, με νέα εξώφυλλα. «Παρωδία Μεταξύ Ζύνκοτ & Μπράϊ Ντιν» και «Οι Αιθίοπες: Η Τελευταία Βολή Της Ερήμου» είναι οι περιεχόμενες 2 ιστορίες, που ανήκουν στο συγκεντρωτικό άλμπουμ «Κέλτικα» και «Αιθιοπικά». Αποτελούν την 18η και 19η ιστορία που έγραψε χρονολογικά ο Hugo Pratt, ενώ αποτελούν την 19η και 20η χρονολογικά στο μύθο του Μαλτέζε. Το τεύχος 11 επίσης περιέχει το μονοσέλιδο αφιέρωμα στον Τρίσταν Μπαντάμ, έναν από τους σημαντικότερους χαρακτήρες του μύθου του Κόρτο Μαλτέζε, του Λευτέρη Ταρλαντέζου.

Εξώφυλλο 12ου τεύχους

Την Κυριακή 1 Ιουλίου μαζί με το Έθνος της Κυριακής κυκλοφόρησε το 12ο κόμικς άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε, από τις εκδόσεις Μικρός Ήρως, με 2 ακόμα κλασσικές ιστορίες του Hugo Pratt, με νέα εξώφυλλα και για πρώτη φορά έγχρωμες. «Το Τελειωτικό Χτύπημα» και «…Για Άλλους Ρωμαίους Και Άλλες Ιουλιέτες» είναι οι 2 περιεχόμενες ιστορίες,, που ανήκουν στο συγκεντρωτικό άλμπουμ «Αιθιοπικά». Αποτελούν την 20η και 21η ιστορίες που έγραψε χρονολογικά ο Pratt, ενώ αποτελούν την 21η και 22η ιστορία χρονολογικά στον μύθο του Κόρτο Μαλτέζε. Το τεύχος 12 επίσης περιέχει το μονοσέλιδο αφιέρωμα στον Κας, έναν από τους σημαντικότερους χαρακτήρες στον μύθο του Κόρτο Μαλτέζε!

ΠΑΡΩΔΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΖΥΝΚΟΤ ΚΑΙ ΜΠΡΑΪ ΝΤΙΝ: Ακτή της Βόρειας Θάλασσας, σύνορα μεταξύ Ζύνκοτ και Μπράι-Ντυν, στα όρια της Γαλλίας και της Φλάνδρας το 1918: Τρία χρόνια μετά την Μπαλάντα Της Αλμυρής Θάλασσας, ο Κόρτο Μαλτέζε συναντά ξανά τον Άγγλο πλούσιο ευγενή Κάιν Γκρούβεσνορ. Σε μικρή απόσταση από την πρώτη γραμμή του μετώπου του Μεγάλου Πολέμου, παρακολουθούν μαζί ένα θέατρο σκιών για τις ένοπλες δυνάμεις με ζωντανούς ηθοποιούς και μαριονέτες. Όλοι μαγεύονται από την μαγευτική φωνή της Μελίντας Γκαέλ – το αηδόνι της Βρετάνης.

Η ιστορία ξεκινάει με μία θεατρική παράσταση που πολλοί, συμπεριλαμβανομένων και εγώ, δεν έδωσαν μεγάλη σημασία στα λόγια. Όταν όμως μετά καταλαβαίνεις πως τα λόγια αυτά επηρεάζουν την ιστορία, αναγκαστικά γυρνάς πίσω τις σελίδες για να διαβάσεις τα λόγια. Η ιστορία χρειάζεται σίγουρα μία 2η ανάγνωση για να την καταλάβεις εξ’ ολοκλήρου. Είναι γεμάτη μυστήριο και ανατροπές. Η γνώμη πάνω σε όλα αυτά είναι αρνητική. Η ιστορία είναι πάρα πολύ μπλεγμένη και υπερβολική, που καταντάει γελοίο στο τέλος. Οι χαρακτήρες μόνο μου άρεσαν στο τρόπο που εξελίσσονται. Ο ρόλος του Μαλτέζε είναι ίσως ο χειρότερος μέχρι στιγμής σε ιστορία. Ντετέκτιβ και άλλα πολλά πρόσωπά του αποκαλύπτονται, κάνοντάς τον υπερβολικό. Και το σενάριο είναι αρκετά μέτριο. Η πλοκή είναι ανώμαλη, και σε πηγαίνει από μέρος σε μέρος, από σκηνή σε σκηνή χωρίς να το καταλάβεις. Συγγνώμη Pratt αλλά έχεις πολύ καλύτερες ιστορίες από δαύτην…

ΟΙ ΑΙΘΙΟΠΕΣ: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ: 1918. Κάπου στην έρημο της Αραβίας, κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα, ο Κόρτο Μαλτέζε και ο Ελ Όξφορντ, ένας Αφρικανός σπουδαγμένος στην Αγγλία, στην Αμερική και τη Γαλλία, κατευθύνονται με τις καμήλες τους προς το τούρκικο φρούριο Τουρμπάν. Εκεί κρατείται αιχμάλωτος ο μικρός πρίγκηπας Σαούντ. Τον κρατά αιχμάλωτο ο θείος του, Αμπντουλλάχ Πασάς με σκοπό να πάρει, είτε με τον ένα, είτε με τον άλλο τρόπο, την εξουσία μετά το τέλος του Μεγάλου Πολέμου. Αποστολή τους είναι να απελευθερώσουν το μικρό παιδί από τους Τούρκους.

Μετά από τα «Κέλτικα», η πρώτη ιστορία από τα «Αιθιοπικά» είναι άκρως απογοητευτική. Το σενάριο δεν έχει κάποια ιδιαιτερότητα, και φαίνεται επαναλαμβανόμενο. Μερικοί διάλογοι είναι πάρα πολύ καλοί, με τα καλύτερα σημεία να προέρχονται από τα αποσπάσματα του Κορανιού. Ο Κας είναι ένας αρκετά ενδιαφέρον χαρακτήρας, αν και δίνονται σχετικά λίγα για εκείνον. Το χρώμα με απογοήτευσε πάρα πολύ, και αυτό ίσως οφείλετε ολίγον τι στα σχέδια που είναι από τα χειρότερα του Κόρτο μέχρι στιγμής. Γενικά, πολύ απογοητευτική ιστορία, η οποία κρίση μου όμως επηρεάζεται από τα «Κέλτικα», καθώς μετά από 6 αριστουργηματικές ιστορίες είναι δύσκολο να προσαρμοστείς σε κάτι κατώτερο…

ΤΟ ΤΕΛΕΙΩΤΙΚΟ ΧΤΥΠΗΜΑ: 13 Σεπτεμβρίου 1918. Ο Κόρτο Μαλτέζε έχει μια σοβαρή λογομαχία με τον διοικητή του βρετανικού οχυρού, τον άκαμπτο λοχαγό Μπραντ, που φημολογείται ότι είναι δειλός. Ο Μπραντ, που λατρεύει την ποίηση του Αρθούρου Ρεμπώ, φέρεται άσχημα στον πολεμιστή Κας που ο Κόρτο υπερασπίζεται.

Ο τίτλος είναι από τους λιγότερο ευρηματικούς που έχει δημιουργήσει ο Hugo Pratt. Ο τίτλος δεν σε βάζει καθόλου στη μαγεία της ιστορίας, κάτι που ενόχλησε πάρα πολύ. Προς έκπληξή μου όμως η ιστορία, παρ’ ότι τον απογοητευτικό τίτλο, είναι πάρα πολύ καλή. Καταρχήν, τα ποιήματα που συμπεριλήφθηκαν είναι από τα αγαπημένα μου και χαίρομαι που συμπεριλήφθηκε. Επιπλέον, το χρώμα και το σχέδιο είναι πάρα πολύ καλά, πράγματα που κάνουν καλύτερη την ανάγνωση.

Το μεγαλύτερο όπλο της ιστορίας όμως δεν είναι αυτό. Η δουλειά που έχει γίνει πάνω στους χαρακτήρες είναι άκρως αριστουργηματική! Καταρχήν, ο χαρακτήρας που εισάγεται στην ιστορία, ο λοχαγός Μπραντ, δημιουργεί αισθήματα στον αναγνώστη αγάπης-μίσους, κάνοντάς τον ιδιαίτερα αγαπητό θα έλεγα. Ο Κας εξελίσσεται ως χαρακτήρας μετά το «Στο Όνομα Του Ελεήμονα Και Σπλαχνικού Αλλάχ» με μεγάλη ταχύτητα, μετατρέποντάς τον σε έναν επαναστάτη, αντί-ρατσιστή και ιδεαλιστή. Μπορώ να πω πώς μετά από αυτή την ιστορία δέθηκα με τον χαρακτήρα.

Το φινάλε όμως είναι το καλύτερο κομμάτι της ιστορίας. Το τελειωτικό χτύπημα του Κόρτο Μαλτέζε ήταν και πολύ συγκινητικό. Από τα καλύτερα φινάλε σε ιστορία κόμικς όλων των εποχών!

...ΓΙΑ ΑΛΛΟΥΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΟΥΛΙΕΤΕΣ: 1918. Μέσα στην καρδιά της ερήμου της Αιθιοπίας, στην κοιλάδα των διαβόλου, ο Κόρτο Μαλτέζε και ο Κας συναντούν τον Σαμαέλ, τον μεγαλύτερο από τους Αβησσινούς μάγους και πιθανόν έκπτωτο άγγελο, ο οποίος θα τους αποκαλύψει κάποια πράγματα για το μέλλον τους.

Ο τίτλος είναι θα έλεγα ολίγον τι «παραπλανητικός». Δεν γνωρίζουμε τον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα της ιστορίας μέχρι τις τελευταίες σελίδες. Η σύγκρουση 2 εθνών, με μοναδικό τρόπο ειρήνης την αγάπη, είναι πολύ ρομαντικό όσο και ποιητικό, ακριβώς το στοιχείο των ιστοριών του Κόρτο Μαλτέζε. Για αυτό το λόγο η ιστορία είχε μία μεγάλη σεναριακά ευκαιρία. Και όμως ο Pratt δεν το έκανε. Αντιθέτως, επικεντρώθηκε στο υπερφυσικό στοιχείο, στη χειρομαντεία και στον προφήτη. Ο προφήτης μας μίλαγε για το αβέβαιο μέλλον του Κόρτο, και αυτό το story το συνέχισε μέχρι τέλους, και το story με την διαμάχη των 2 εθνών ήρθε σε 2η μοίρα. Νιώθω μικτά ως προς αυτή την απόφαση. Από την μία χάνετε μία μεγάλη ευκαιρία για ένα άκρως ενδιαφέρον σενάριο. Από την άλλη χωρίς τον προφήτη, δεν θα είχαμε μερικούς από τους καλύτερους διαλόγους σε κόμικς του Κόρτο Μαλτέζε! Τελικά, πιστεύω πως δεν έγινε καλή κατανομή σελίδων και θα μπορούσαν και τα 2 stories να συνυπάρχουν αν είχε γίνει καλύτερη δουλειά στη πλοκή.

Πέρα από αυτά όμως, η ιστορία αποτελεί πραγματικό διαμάντι. Όπως ανέφερα παραπάνω η ιστορία περιέχει μερικούς εξαιρετικούς διαλόγους, αλλά και πράξεις που προκαλούν δέος. Το καλύτερο κομμάτι στην ιστορία όμως είναι το σχέδιο και το χρώμα. Πρώτα, το σχέδιο που είναι το πιο καλοφτιαγμένο από όλες τις ιστορίες του Κόρτο ως τώρα. Πολύ καλές γωνίες, πολύ όμορφος σχεδιασμός. Το χρώμα είναι τρομερό. Μερικοί μπορεί να πιστέψουν πως η ιστορία χρωματίστηκε και σχεδιάστηκε παράλληλα. Τόσο καλό χρώμα! Η Zanotti χρειάζεται πολλά credit για την εξαιρετική δουλειά της!

Οι 4 αυτές ιστορίες πρωτοεκδόθηκαν στα γαλλικά Pif Gadget #179 (27/7/1972), #183 (31/8/1972), #194 (16/11/1972), #204 (22/01/1973). Η ιστορία "Burlesca e no tra Zuyydcoote & Bray Dunes" είναι η 6η ιστορία στο συγκεντρωτικό άλμπουμ Les Celtiques, που κυκλοφόρησε από την Casterman τον Απρίλιο του 1980. Οι υπόλοιπες τρεις ("Nel Nome di Allah misericordioso e compassionevolle", "L' ultimo colpo", "...e di altri Romei e di altri Giuliette") είναι οι πρώτες 3 ιστορίες του συγκεντρωτικού άλμπουμ "Les Ethiopiques" που εκδόθηκε από την Casterman το 1978. Τα εξώφυλλα και οι ιστορίες έγχρωμες πάρθηκαν από την έκδοση Corto Maltese Poche #19-22, που κυκλοφόρησαν τον Ιούνιο του 2008 (#19-21) και τον Οκτώβριο του 2008 (#22). Και στις 4 ιστορίες το σενάριο και τα σχέδια αποδίδονται στον Hugo Pratt και τα χρώματα στην Patrizia Zanotti. Για την ελληνική έκδοση, η μετάφραση και η επιμέλεια έγιναν από τον Λευτέρη Ταρλαντέζο, με υπεύθυνο έκδοσης τον Λεωκράτη Ανεμοδουρά.

ΙΩΝΑΣ ΑΓΓΕΛΗΣ

Κόρτο Μαλτέζε - "Όνειρο Χειμωνιάτικου Πρωινού" & "Κοτ Ντε Νούι Και Ρόδα Της Πινκαρδίας" [Ανάλυση / Κριτική]

"Ναι... Αλλά ονειρεύεται με τα μάτια ανοιχτά και αυτοί που ονειρεύονται με τα μάτια είναι επικίνδυνοι, γιατί δεν γνωρίζουν πότε και που το όνειρό τους τελειώνει!"
- Μοργκάνα


Την Κυριακή 17 Ιουνίου μαζί με το Έθνος Της Κυριακής κυκλοφόρησε το 10ο κόμικς άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε, από τις εκδόσεις Μικρός Ήρως, με 2 ακόμα κλασσικές ιστορίες του Hugo Pratt, με νέα εξώφυλλα. «Όνειρο Χειμωνιάτικου Πρωινού» και «Κοτ Ντε Νούι Και Ρόδα Της Πινκαρδίας» είναι οι περιεχόμενες 2 ιστορίες, που ανήκουν στο συγκεντρωτικό άλμπουμ «Κέλτικα». Αποτελούν την 16η και 17η ιστορία που έγραψε χρονολογικά ο Hugo Pratt, ενώ αποτελούν την 17η και 18η χρονολογικά στο μύθο του Μαλτέζε. 

Το τεύχος επίσης περιέχει το μονοσέλιδο αφιέρωμα στον Ιερεμία Στάινερ, έναν από τους σημαντικότερους χαρακτήρες του μύθου του Κόρτο Μαλτέζε, του Λευτέρη Ταρλαντέζου. 

Κόρτο Μαλτέζε - "Κάτω Από Τη Σημαία Του Χρήματος" & "Κονσέρτο Σε Ο Μινόρε Για Άρπα Και Νιτρογλυκερίνη" (Παρουσίαση / Κριτική)

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Ο 9ος τόμος του αγαπημένου μας ναυτικού Κόρτο Μαλτέζε, που κυκλοφόρησε μαζί με το Έθνος στις 10 Ιουνίου, είναι το θέμα της νέας παρουσίασης-κριτικής. Σε αυτό το τεύχος περιλαμβάνονται 2 από τις καλύτερες ιστορίες του Κόρτο Μαλτέζε: "Κάτω Από Τη Σημαία Του Χρήματος" και "Κονσέρτο Σε Ο Μινόρε Για Άρπα Και Νιτρογλυκερίνη". Και οι 2 κλασσικές δημιουργίες του Hugo Pratt, με νέα εντυπωσιακά εξώφυλλα!

Το τεύχος περιλαμβάνει επιπλέον το καθιερωμένο μονοσέλιδο αφιέρωμα του Λευτέρη Ταρλαντέζου, με αυτή τη φορά να είναι μία συνέντευξη του δημιουργού Hugo Pratt! Η συνέντευξη είναι από τη δεκαετία του '90, από τον ρεπόρτερ Dominique Petitfaux. Μία συνέντευξη που μιλάει για τα πάντα σχετικά με τα "Κέλτικα"! Πάρθηκε από το βιβλίο De L’ Autre Côte De Corto (Casterman, 1990), του Dominique Petitfaux. Ο Λευτέρης Ταρλαντέζος κάνει για την Ελληνική έκδοση την μετάφραση και την επιμέλεια στο απόσπασμα. Ας περάσουμε όμως τώρα αναλυτικά στην παρουσίαση – κριτική του τεύχους:

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ: 24 Οκτωβρίου 1917, Μεγάλος Πόλεμος, Ιταλικό Μέτωπο, Καόρλε, κοντά στη Βενετία: Ένας αμύθητος θησαυρός από ράβδους χρυσού έχει θαφτεί κάτω από το ιερό μιας εκκλησίας του Σέττε Καζόνι. Για να τον ανακαλύψει και να τον αποκτήσει ο Κόρτο Μαλτέζε χρειάζεται λεπτός και αριστοτεχνικός σχεδιασμός. Ο Κόρτο Μαλτέζε ενορχηστρώνει άψογα το ιδιοφυές σχέδιό του, χρησιμοποιώντας πρόθυμους λιποτάκτες από όλες τις πλευρές…

Τα «Κέλτικα» είναι το άλμπουμ όπου νέα είδη εξερευνιούνται στον μύθο του Μαλτέζε. Και αυτή η ιστορία είναι ένα παράδειγμα. Η ιστορία «Κάτω από τη Σημαία του Χρήματος» είναι μία πολεμική ιστορία, θα μπορούσε να πει κανείς μέχρι και ιστορική, όπου ολόκληρη η ιστορία εξελίσσεται σε ένα πεδίο μάχης στο Καόρλε στο Ιταλικό μέτωπο, όπου Αυστριακοί και Ιταλοί μάχονται στην ξηρά, στη θάλασσα και στον εναέριο χώρο! Η ιστορία αποτελεί επιπλέον παράδειγμα των εμπειριών που είχε ο Hugo Pratt και τις τυπώνει στο χαρτί. Ο Pratt στα αλήθεια βρισκόταν παρόν σε μία παρόμοια μάχη, μόνο που εκείνη τοποθετούταν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πάλι σε εκείνη την περιοχή...

Θέλω να την χαρακτηρίζω «βρόμικη» ιστορία, καθώς κυριαρχεί ο πόλεμος, η δολοπλοκία, η προδοσία και το κέρδος. Ο Κόρτο Μαλτέζε δείχνει την προσωπικότητά του, ως ένας συμφεροντολόγος, ένας αντί-ήρωας. Οι συζητήσεις του περί του πολέμου ήταν τρομερές. Με αυτή την ιστορία έχει γίνει περισσότερη επεξεργασία (εμβάθυνση) του χαρακτήρα του Κόρτο όσο ποτέ άλλοτε.

Η εμφάνιση του Μαλτέζε στην ιστορία ήταν αρκετά αργή, καθώς 15 σελίδες και ούτε μία αναφορά στο πρόσωπό του! Πάντως η εμφάνισή του άξιζε πάρα πολύ, και ο μικρός ρόλος του στην πλοκή ήταν θεσπέσιος, οπότε χαλάλι… Το σχέδιο ήταν αριστουργηματικό, συγχαρητήρια στον Hugo Pratt, και το χρώμα δούλευε με την ιστορία πολύ καλά! Από τις καλύτερες ιστορίες του Κόρτο Μαλτέζε αδιαμφισβήτητα!

ΚΟΝΣΕΡΤΟ ΣΕ Ο ΜΙΝΟΡΕ ΓΙΑ ΑΡΠΑ ΚΑΙ ΝΙΤΡΟΓΛΥΚΕΡΙΝΗ: Ιρλανδία, 1917: Η δολοφονία του ηγέτη του Σιν Φέιν και φίλου του Κόρτο Μαλτέζε από τους Άγγλους, δεν μειώνει στο ελάχιστο την πάλη των μαχητών του ΙΡΑ για την ανεξαρτησία τους. Ο Κόρτο αναζητά ένα παράθυρο για να εκδικηθεί τον χαμό του φίλου του. Σε αυτό το κόμικς τα πράγματα περιπλέκονται… και καταλήγουν σε μία ιδιάζουσα διαπίστωση όπου το ποιος είναι ο προδότης και ποιος είναι ο ήρωας είναι πραγματικά μία άλλη ιστορία…

Ο τίτλος, πολύ μοναδικός, καθώς αναφέρεται στην Ιρλανδία και τον αγώνα της για ελευθερία. Το Ο’ είναι αρχικό πολλών ονομάτων ιραλνδικής καταγωγής , η κέλτικη άρπα είναι ένα έγχορδο όργανο Ιρλανδικής προέλευσης. Τέλος, η νιτρογλυκερίνη αναφέρεται στη βία της μάχης (όπως αποδεικνύεται από την ανατίναξη που προκάλεσε ο Κόρτο στο γραφείο του συνταγματάρχη στο Κάστρο του Δουβλίνου). Η ιστορία διαδραματίζεται τον Οκτώβριο του 1917 (και μπορεί κανείς να πει πως η ιστορία διαδραματίζεται πριν τα γεγονότα της ιστορίας «Κάτω Από Τη Σημαία Του Χρήματος»).

Το ίδιο που είπα πιο πάνω για την προηγούμενη ιστορία θα το πω και εδώ. Τα «Κέλτικα» δοκιμάζουν νέα πράγματα, και είναι αυτό που τα κάνει μοναδικά στο είδος τους. Το «Κονσέρτο σε Ο Μινόρε για Άρπα και Νιτρογλυκερίνη» είναι μία αριστουργηματική ιστορία του Κόρτο Μαλτέζε, καθώς συνδυάζει διάφορα είδη σε ένα. Από την αρχή σε βάζει σε μία ιστορία εκδίκησης, αλλά όσο προχωράμε και εμβαθύνουμε στο σενάριο, στο τέλος φτάνει σε ένα σημείο που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις τι είδος περιπέτειας μόλις διάβασες. Και αυτό την κάνει εξαιρετική!

Τα μεγαλύτερα σημεία της ιστορίας είναι αδιαμφισβήτητα το τέλος. Η απόφαση του Κόρτο να ανατινάξει το φρούριο των Αυστριακών, μου φάνηκε περίεργη στην αρχή, αλλά πρέπει να σκεφτόμαστε πως ο Κόρτο είναι άνθρωπος και υποκύπτει στα αισθήματα. Το φινάλε της ιστορίας θα μπορούσα να πω πώς με στοίχειωσε… Η ανατροπή είναι μεγάλη, και η κατάληξη που φτάνουμε ήταν άκρως καταθλιπτική. Στο τέλος της ιστορίας ένιωσα μεγάλη λύπη για τον Κόρτο. Γενικά, ο Κόρτο, μέσα από αυτή την ιστορία, ήρθε ένα βήμα πιο κοντά στους ανθρώπους. Μακάρι να υπήρχαν περισσότερες τέτοιες ιστορίες…

Δεν θα ήθελα να σταθώ παραπάνω στον τίτλο καθώς πολλά αναφέρθηκαν παραπάνω. Τα σχέδια ήταν εξίσου καλά, βέβαια σε μερικά σημεία ξέφευγαν. Τα σκίτσα στις τελευταίες σελίδες ήταν τρομερά, καθώς απέδιδαν εξαιρετικά τα χαρακτηριστικά του προσώπου, δείχνοντάς μας τα αισθήματα των χαρακτήρων. Το χρώμα ήταν καλό, αν και θα το ήθελα ένα τόνο παραπάνω… Θα πάρω το θάρρος να πω πως είναι η καλύτερη ιστορία Κόρτο Μαλτέζε, και τον αξίζει αυτόν τον τίτλο οπωσδήποτε…

Το κόμικς  Sous le drapeau de l'argent πρωτοεκδόθηκε στο γαλλικό Pif Gadget #143, στις 18 Νοεμβρίου 1971. Έπειτα δημοσιεύθηκε στο συγκεντρωτικό άλμπουμ Les Celtiques, που κυκλοφόρησε από την Casterman τον Απρίλιο του 1980. Τα εξώφυλλα και οι ιστορίες έγχρωμες πάρθηκαν από την έκδοση Corto Maltese Poche #15, που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2007 . Το κόμικς Concert en O mineur pour harpe et nitroglycérine πρωτοεκδόθηκε στο γαλλικό Pif Gadget #151, στις 6 Ιανουαρίου 1972. Έπειτα δημοσιεύθηκε στο συγκεντρωτικό άλμπουμ Les Celtiques, που κυκλοφόρησε από την Casterman τον Απρίλιο του 1980. Τα εξώφυλλα και οι ιστορίες έγχρωμες πάρθηκαν από την έκδοση Corto Maltese Poche #16, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2008 . Και στις 2 ιστορίες το σενάριο και τα σχέδια αποδίδονται στον Hugo Pratt και τα χρώματα στην Patrizia Zanotti. Για την ελληνική έκδοση, η μετάφραση και η επιμέλεια έγιναν από τον Λευτέρη Ταρλαντέζο, με υπεύθυνο έκδοσης τον Λεωκράτη Ανεμοδουρά.

Κόρτο Μαλτέζε - "Παραμύθια Και Παππούδες" & "Ο Άγγελος Στο Παράθυρο Της Ανατολής" (Παρουσίαση - Κριτική)

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Το Έθνος της Κυριακής μαζί με τις Εκδόσεις Μικρός Ήρως συνεχίζουν να προσφέρουν κάθε Κυριακή, ένα νέο άλμπουμ του αγαπημένου ναυτικού Κόρτο Μαλτέζε. Δύο κλασσικές ιστορίες του Hugo Pratt με νέο χρωματισμό και νέα (σχεδόν πάντα) εντυπωσιακά εξώφυλλα. Έτσι, λοιπόν, και στις 3 Ιουνίου, κυκλοφόρησαν το υπ’αριθμόν 8ο άλμπουμ της σειράς, με 2 ακόμα κλασσικές ιστορίες του Hugo Pratt, την “Παραμύθια Και Παππούδες” και την “Ο Άγγελος Στο Παράθυρο Της Ανατολής”.

Το άλμπουμ επίσης περιελάμβανε το γ’ μέρος του αφιερώματος “Ελληνική Βιβλιογραφία του Hugo Pratt”, με παρουσίαση ακόμα 5 δημιουργιών του (#29-33). Το εξώφυλλο του άλμπουμ ανήκει στην ιστορία “ Ο Άγγελος Στο Παράθυρο Της Ανατολής”, με 2 σκίτσα από την σελίδα 26, ενώ το οπισθόφυλλο στην “Παραμύθια Και Παππούδες”, με 2 σκίτσα από τις σελίδες 11 (κάτω σκίτσο) και 16 (πάνω σκίτσο). Το εξώφυλλο πραγματικά υπέροχο. Ας περάσουμε όμως τώρα αναλυτικότερα στην κριτική των περιεχομένων ιστοριών.

Juan Diaz Canales - Το Μεγαλείο Της Ισπανικής Σχολής

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Ο Juan Díaz Canales είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς δημιουργούς κόμικς σε όλη την παγκόσμια ιστορία. Γεννήθηκε το 1972 και κατάγεται από την Μαδρίτη στην Ισπανία. Είναι από τους πιο αξιόλογους καλλιτέχνες παγκοσμίως και είναι γνωστός για την δημιουργία του (μαζί με τον Juanjo Guardino) τον Blacksad.

Σε νεαρή ηλικία, ο Juan Díaz Canales άρχισε να ενδιαφέρεται για τα κόμικς και τη δημιουργία τους, τα οποία προχώρησαν και διευρύνθηκαν για να συμπεριλάβουν κινούμενες ταινίες. Στην ηλικία των 18 ετών εισήλθε σε σχολείο ζωγραφικής. Το 1996 ίδρυσε, μαζί με τρεις άλλους καλλιτέχνες, μια εταιρεία που ονομάζεται Tridente Animation . Μέσα από αυτό, συνεργάστηκε με ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες, παρέχοντας σενάρια για κόμικς και ταινίες κινουμένων σχεδίων, καθώς και σκηνοθεσία για τηλεοπτικές σειρές και κινηματογραφικές ταινίες.

Κόρτο Μαλτέζε - "Βουντού Για Τον Κύριο Πρόεδρο" & "Η Λιμνοθάλασσα Των Όμορφων Ονείρων" (Παρουσίαση / Κριτική)

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Οι Εκδόσεις Μικρός Ήρως και το Έθνος της Κυριακής επιστρέφουν με το, καθιερωμένο πλέον, Κόρτο Μαλτέζε. Έτσι λοιπόν και το τεύχος που κυκλοφόρησε στο φύλλο της 27ης Μαΐου, συνεχίζεται η αναδημοσίευση των κλασσικών, αλλά πάντα σύγχρονών, περιπετειών του Hugo Pratt, με 2 ακόμα 20-σελίδων ιστορίες από το Pif Gadget, πιο συγκεκριμένα η 3η και η 4η ιστορία του συγκεντρωτικό άλμπουμ "Βουντού Για Τον Κύριο Πρόεδρο" (ομώνυμος τίτλος), τίτλοι των οποίων είναι "Βουντού Για Τον Κύριο Πρόεδρο" και "Η Λιμνοθάλασσα Των Όμορφων Ονείρων". Σημειωτέον πως και οι 2 ιστορίες δημοσιεύονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα έγχρωμες

Στα περιεχόμενα επίσης του τεύχους είναι και η συνέχεια της παρουσίασης της "Ελληνικής Βιβλιογραφίας του Hugo Pratt" του Λευτέρη Ταρλαντέζου, με παρουσίαση 12 ακόμα δημιουργιών του τρομερού σεναριογράφου και σκιτσογράφου! Το εξώφυλλο είναι της ιστορίας "Η Λιμνοθάλασσα Των Όμορφων Ονείρων", με 2 σκίτσα του Pratt από τις σελίδες 26(πάνω σκίτσο) και 28 (κάτω σκίτσο). Ένα πραγματικά πανέμορφο εξώφυλλο! Το οπισθόφυλλο ανήκει στην ιστορία "Βουντού Για Τον Κύριο Πρόεδρο", με σκίτσα του Pratt από τις σελίδες 17 (πάνω σκίτσο) και 19 (κάτω σκίτσο). Ας περάσουμε όμως στην αναλυτικότερη παρουσίαση - κριτική των περιεχομένων ιστοριών.

Το τεύχος ανοίγει με μία από τις προσωπικά αγαπημένες μου ιστορίες του Κόρτο (ναι όπως καταλάβατε την συγκεκριμένη είχα την ευλογία να την έχω διαβάσει προ πολλού), το "ΒΟΥΝΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟ". Η ιστορία μας διαδραματίζεται στο Πορτ Νουκάλ στη Γουαδελούπη στις Υπήνεμες Νήσοι, το έτος 1917. Εκεί βρίσκουμε τον αγαπημένο μας ναυτικό Κόρτο Μαλτέζε μαζί με τον καθηγητή Στάινερ, όπου εκεί βρίσκουν τον "Μεγάλη Μάσκα", και μπλέκουν σε μία στημένη δίκη παρωδία με κατηγορούμενη την Σολεδάδ Λόκααρθ και τον πιστό της σύντροφο Ιησού-Μαρία, που τους γνωρίσαμε στην περιπέτεια "Η Αιτία Ήταν Ένας Γλάρος". Μόνο που ο Κόρτο Μαλτέζε δεν θυμάται τι συνέβει τότε λόγω της προσωρινής απώλειας μνήμης. Πολιτικά παιχνίδια, συμφέροντα, κατοχή εξουσίας, μαύρη μαγεία, τίποτα δεν λείπει από αυτό το εξαιρετικό μείγμα, που προσφέρει ένα άρτιο αποτέλεσμα!

Τα στοιχεία που την κάνουν ακαταμάχητη στα μάτια του αναγνώστη είναι η απόλυτη ένωση του στοιχείου του υπερφυσικού με τα πολιτικά στοιχεία. Κάτι που έχει πετύχει ο Pratt τόσο εξαιρετικά, είναι η τοποθέτηση των ηρώων σε μία ρεαλιστική ατμόσφαιρα, αλλά παρ' όλα αυτά καταφέρνει να συνυπάρχει το υπερφυσικό στοιχείο, αρμονικά, κάνοντάς την μία ιδιαίτερη ανάγνωση. Ένα ακόμα θετικό της ιστορίας είναι ο τρόπος που συνδέεται με τις προηγούμενες περιπέτειες. Η επανεμφάνιση της Σολεδάδ ήταν μία ευχάριστη έκπληξη, που έφερε αρκετές ειρωνείες, στοιχείο των ιστοριών Κόρτο Μαλτέζε. Το σενάριο εξαιρετικό, με πολύ καλή απόδοση των πολιτικών απόψεων, κάνοντάς την ευανάγνωστη. Το σχέδιο εξαιρετικό, και το χρώμα προσδίδει στο σενάριο. Εξαιρετικότατη ιστορία!

Η βασική ιστορία του τεύχους όμως "Η ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΟΜΟΡΦΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ", είναι μία ακόμα εξαιρετική προσθήκη στο μύθο του τυχοδιώκτη ευγενή! Διαδραματίζεται στο Δέλτα του Ορινόκο, όπου εκεί βρίσκεται μία από τις πιο επικίνδυνες λιμνοθάλασσες του Ορινόκο, η λεγόμενη λιμνοθάλασσα των όμορφων ονείρων. Εκεί ζουν τα πιο δηλητηριώδη έντομα, που σε σκοτώνουν με τον χειρότερο δυνατό τρόπο: βυθίζοντας σε σε ένα ατελείωτο όνειρο, που ποτέ και κανείς δεν ξυπνάει... Ο Κόρτο Μαλτέζε μαζί με τον φίλο του Μιλόρδο ανακαλύπτουν έναν στρατιώτη ξεχασμένο στα όνειρά του, αντιμετωπίζοντας όσα είχε πράξει όταν βρισκόταν εκτός ονείρου. Μία από τις πιο συγκινητικές και δραματικές ιστορίες του Κόρτο Μαλτέζε, με απώτερο μήνυμα, την εξιλέωση του ανθρώπου.

Σίγουρα και μόνο από την περίληψη καταλαβαίνεις πόσο βαθιά είναι η συγκεκριμένη ιστορία. Όπως λέει και το ρητό "Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου", αυτή η ιστορία προσπαθεί να δώσει την πλήρη σημασία αυτής της έννοιας, αλλά με μία άλλη, πιο κριτική ματιά. Εξιλέωση, ονομαζόμενη, είναι ότι ζητάει ο άνθρωπος. Ο στρατιώτης αυτός λοιπόν, ψάχνει την συγχώρεση στα μάτια όλων όσων έβλαψε, και έμμεσα, λύνει τα προβλήματά του, και βρίσκει την γαλήνη. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο στην νέα περιπέτεια, είναι πώς ο Pratt κατάφερε μέσα σε μονάχα 20 σελίδες να καταφέρει να φέρει εις πέρας ένα τέτοιο σενάριο, με τέτοια τεράστια επιτυχία! Το σενάριο είναι τόσο καλά συνειδητοποιημένο, που την κάνει απολαυστική στον αναγνώστη. Το μυστήριο και ο θαυμασμός κρύβονται πίσω από κάθε σελίδα. Το βαθύτερο νόημα της ζωής, το τι είναι να είσαι άνθρωπος, όλα αυτά αποδίδονται σε τόσο λίγο χώρο. όλα έρχονται σε ένα συγκινητικό και λυπητερό φινάλε. Υποκλίνομαι στον Hugo Pratt και μόνο που το έφερε αυτό εις πέρας αλλά και πέτυχε να με κάνει να δακρύζω (όχι ότι απλά είμαι ευαίσθητος από φύσιν). 

Όμως δεν είναι αυτό το καλύτερο στοιχείο της ιστορίας. Η σκηνοθεσία είναι το κάτι άλλο. Η μεταφορά από το ένας μέρος στο άλλο, από το ένα σκηνικό στο άλλο, η παράλληλη ύπαρξη πραγματικότητας και ονείρου. Όλα αυτά δοσμένα απλόχερα από τον Pratt, δείχνοντάς τα σαν να ήταν παιχνιδάκι να επιτευχθούν! Τα σκίτσα εξαιρετικά, το χρώμα πιστεύω θα ήταν ακόμα καλύτερο αν ήταν ένα τόνο παραπάνω. Να προσθέσω μία τραγική ειρωνεία. Πιστεύω όλοι προσέξατε ότι οι ινδιάνοι δεν κοίταγαν τον στρατιώτη κατά τη διάρκεια του ονείρου. Αυτό εξηγείται στο ότι, οι ινδιάνοι τον κοίταγαν που καθόταν στην καρέκλα, ενώ στο όνειρο ο στρατιώτης περιφέρονταν μέσα στη λίμνη... Τέλος, να εξηγήσω γιατί δεν την ονομάζω την καλύτερη ιστορία Κόρτο Μαλτέζε. Γιατί πολύ απλά δεν είναι ιστορία του Κόρτο Μαλτέζε. Ο Κόρτο εμφανίζεται σε δευτερεύοντα ρόλο, χωρίς κάποια ιδιαίτερη συμμετοχή στη πλοκή. Άλλα όπως και να έχει, είναι αδιαμφισβήτητα μία από τις καλύτερες του ήρωα!

Το κόμικς Une etrange affaire / Vaudou pour monsieur le president πρωτοεκδόθηκε στο γαλλικό Pif Gadget #108, στις 18 Μαρτίου 1971. Έπειτα δημοσιεύθηκε στο συγκεντρωτικό άλμπουμ Corto Toujours Un Peu Plus Noin, που κυκλοφόρησε από την Casterman τον Απρίλιο του 1974. Τα εξώφυλλα και οι ιστορίες έγχρωμες πάρθηκαν από την έκδοση Corto Maltese Poche #11, που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2007. Το κόμικς La Lagune des Beaux Songes πρωτοεκδόθηκε στο γαλλικό Pif Gadget #117, στις 20 Μαίου 1971. Έπειτα δημοσιεύθηκε στο συγκεντρωτικό άλμπουμ Corto Toujours Un Peu Plus Noin, που κυκλοφόρησε από την Casterman τον Απρίλιο του 1974. Τα εξώφυλλα και οι ιστορίες έγχρωμες πάρθηκαν από την έκδοση Corto Maltese Poche #12, που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2007. Και στις 2 ιστορίες το σενάριο και τα σχέδια αποδίδονται στον Hugo Pratt και τα χρώματα στην Patrizia Zanotti. Για την ελληνική έκδοση, η μετάφραση και η επιμέλεια έγιναν από τον Λευτέρη Ταρλαντέζο, με υπεύθυνο έκδοσης τον Λεωκράτη Ανεμοδουρά.

Ένα τεύχος που δεν πρέπει να το χάσει κανένας και σας το συνιστώ ανεπιφύλαχτα!

Κόρτο Μαλτέζε - Τα Κεφάλια Των Μανιταριών & Η Κόνγκα Της Μπανάνας [Παρουσίαση/Κριτική]

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Έφτασε και το 7ο κατά σειράν άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε μαζί με το Έθνος της Κυριακής (20/5). Το νέο άλμπουμ περιλαμβάνει 2 ακόμα περιπέτειες του ναυτικού, τις "ΤΑ ΚΕΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ" & "Η ΚΟΝΓΚΑ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ" . Και οι 2 κλασσικές, για πρώτη φορά στην Ελλάδα έγχρωμες, με νέα εξώφυλλα και μετάφραση! 

Αποτελούν τις πρώτες 2 ιστορίες του Γαλλικου άλμπουμ "Όλο και πιο μακριά..." ("Corto Toujours un pleu plus loin"), όπως και την 4η και 1η ιστορία των Ελληνικών άλμπουμ, Ο Αετός της Βραζιλίας/Ένας Αετός Στη Ζούγκλα και του Βουντού για τον Κύριο Προέδρο, αντίστοιχα. Παίρνουν τόπο στην Λατινική Αμερική, και συγκεκριμένα στη Βενεζουέλα και στη Νικαράγουα το έτος 1917. Τέλος, αποτελούν την 7η και 8η περιπέτεια από τη Γαλλική έκδοση Pif Gadget. 

Κόρτο Μαλτέζε - ...Και Ας Μιλήσουμε για Τυχοδιώκτες Ευγενείς & Η Αιτία Ήταν Ένας Γλάρος [Παρουσίαση/Κριτική]

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Κυκλοφόρησε, λοιπόν, την Κυριακή 13 Μαΐου με το Έθνος της Κυριακής, το 5ο τεύχος του ονειροπόλου ναυτικού Κόρτο Μαλτέζε, που στις 40 σελίδες του, περιέχει 2 κλασσικές περιπέτειες της δημιουργίας του Hugo Pratt, "...και ας μιλήσουμε για τυχοδιώκτες ευγενείς" και "Η αιτία ήταν ένας γλάρος", πάντα με νέα μετάφραση και εξώφυλλα, όπως και για πρώτη φορά έγχρωμα στην Ελλάδα!

Με το νέο άλμπουμ, αρχικά ολοκληρώνεται το story arc "Στον Αστερισμό Του Αιγόκερω". Επίσης οι ιστορίες αποτελούν την 6η και 7η δημιουργία του Hugo Pratt και την 5η και 6η ιστορία που φιλοξενήθηκε στο Pif Gadget, αντίστοιχα. Τέλος αποτελούν την 2η και 3η ιστορία του Ελληνικού άλμπουμ της Μαμούθ Comix (1990). 

Ας περάσουμε όμως τώρα αναλυτικά στην παρουσίαση/κριτική του τεύχους:

Κόρτο Μαλτέζε - Σάμπα Υπό Σταθερό Στόχο & Ένας Αετός Στη Ζούγκλα [Παρουσίαση/Κριτική]

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Έφτασε! Το 4ο άλμπουμ του ονειροπόλου ναυτικού Κόρτο Μαλτέζε, ως ένθετο μαζί με την εφημερίδα ΤΟ ΕΘΝΟΣ Της Κυριακής, κυκλοφόρησε, λοιπόν, πανελλαδικά στα περίπτερα. 

Το 4ο τεύχος συνεχίζει το έργο του Hugo Pratt, και συγκεκριμένα τις υπ'αριθμόν 4η και 5η. Οι 2 αυτές περιπέτειες συνεχίζουν την ιστορία από το "Μυστικό Του Τρίσταν Μπαντάμ" και "Ραντεβού στη Μπαχία", συνεχίζοντας το story arc "ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΙΓΟΚΕΡΩ" (το οποίο τελειώνει στο επόμενο άλμπουμ, #5, με το "Η Αιτία Ήταν Ένας Γλάρος"). 

Προτού περάσουμε αναλυτικά στην παρουσίαση/κριτική κάθε ιστορίας, να αναφέρω πως το εξώφυλλο μου άρεσε καλύτερα από το προηγούμενο (αν και δεν μου αρέσει αυτό το format, προτιμώ το πιο κλασσικό), η μετάφραση/επιμέλεια γίνεται ολοένα και καλύτερη, πολύ σημαντικό! Το αφιέρωμα του Ταρλαντέζου ήταν σκέτη απογοήτευση. Δεν μας έλεγε τίποτε άλλο παρά το στόρυ της ιστορίας. Φαίνεται καθαρά η τεμπελιά στο γράψιμο, και δεν αξίζει τέτοιο αφιέρωμα ένα τέτοιο κόμικς. Πραγματικά απογοητευμένος από το γράψιμό του. Το σωστό είναι να βάλουν ένα ιστορικό της έκδοσης τςη ιστορίας, και άλλα ενδιαφέρον θέματα σχετικά με τον Κόρτο (γυναίκες, ταξίδια κλπ). 

Η πρώτη 20σέλιδη ιστορία "Σάμπα Υπό Σταθερό Στόχο" (Samba avec Tir Faxe / Samba con Tiro Fisso) δημοσιεύθηκε στο Γαλλικό Pif Gadget #66, στις 29 Μαΐου του 1970. Κυκλοφόρησε μετέπειτα στο συγκεντρωτικό άλμπουμ της Casterman "Sous le Signe du Capricorne" τον Μάρτιο του 1979, και στην Ιταλία υπό τον τίτλο του άλμπουμ "Suite Caribeana". Στην Ελλάδα εκδόθηκε το 1989, στο άλμπουμ "Στο Αστερισμό του Αιγόκερω". Σε σενάριο και σχέδια Hugo Pratt. 

Πολύ δυνατή 1η ιστορία για το νέο τεύχος, καθώς σε βάζει στο νόημα του ήρωα απόλυτα. Μου άρεσε πάρα πολύ η πλοκή, και ιδιαίτερα τα μηνύματα που πέρναγε. Είχε ωραία δράση και όμορφο διάλογο. Κάτι σημαντικό που πετυχαίνει η ιστορία είναι να σε ευαισθητοποιήσει στους Κανγκασέιρος. Οι πολιτικές απόψεις του Μαλτέζε αποδίδονται πολύ καλά, και όσο συνεχίζει η ιστορία μαθαίνουμε όλο και περισσότερα σχετικά με τον χαρακτήρα του. Τα σχέδια ήταν αψεγάδιαστα! 

Η δεύτερη 20σέλιδη ιστορία "Ένας Αετός Στη Ζούγκλα" ( L'aigle du Brézil / Un aquila nella giungla) δημοσιεύθηκε στο Γαλλικό Pif Gadget #75, στις 1 Ιουλίου του 1970. Κυκλοφόρησε μετέπειτα στο συγκεντρωτικό άλμπουμ της Casterman "Sous le Signe du Capricorne" τον Μάρτιο του 1979. Στην Ελλάδα εκδόθηκε το 1990, στο άλμπουμ "Ο Αετός Της Βραζιλίας". Σε σενάριο και σχέδια Hugo Pratt. 

Η κεντρική περιπέτεια του τεύχους συνεχίζει στα ίδια βήματα με την προηγούμενη. Πολιτικά ζητήματα πέφτουν στο τραπέζι, με πολύ μεγάλη την χρονολογική τοποθέτηση, βάζοντας τους χαρακτήρες στο τριπάκι του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Εξαιρετικοί χαρακτήρες, και ξανά τα ίδια περί σεναρίου, σχεδίου. Με απογοήτευσε λίγο η αποχή του Στάινερ από την ιστορία αλλά και χωρίς αυτόν η ιστορία είναι διαμάντι. Προσωπικά μιλώντας, ανάμεσα σε αυτές τις 2 προτιμώ καλύτερα την 1η: "Σάμπα Υπό Σταθερό Στόχο"

Βαθμολογία: 9/10

1. ΣΑΜΠΑ ΥΠΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΣΤΟΧΟ

Πρωτότυπος Τίτλος: Samba con Tir Fixe (Γαλλία), Samba con Tirro Fisso (Ιταλία)
Σελίδες: 20
Σενάριο - Σχέδια: Hugo Pratt
Χρώμα: Patrizia Zanotti
Ελληνική έκδοση: Κόρτο Μαλτέζε: Στον Αστερισμό Του Αιγόκερω (1989, Μαμούθ Κόμιξ)
Γαλλική Έκδοση: Pif Gadget #66 (Ασπρόμαυρη Έκδοση, /1970), Sous le Signe du Capricorne (Αυτόνομη ασπρόμαυρη έκδοση, 03/1979, Casterman), Hugo Pratt: Corto Poche Tome 5: Samba avec Tir Fixe (Έγχρωμη Έκδοση, 09/2006, Casterman)
Ιταλική Έκδοση: Suite Caribeana (1979)
Σύνοψη: Ο Κόρτο Μαλτέζε και οι φίλοι του φτάνουν στην ακρογιαλιά της Ιταπόα, όπου συναντούν την μεγάλη μάγισσα Χρυσόστομη με σκοπό να μάθουν περισσότερα για το χαμένο βασίλειο του μυθικού "Μου". Αντ' αυτού η Χρυσόστομη στέλνει τον Κόρτο σε μία αποστολή στο Σερτάο: να βοηθήσει τους αντάρτες Κανγκασέιρος σε μία αιματοβαμμένη μάχη εναντίον του μισθοφορικού στρατού του "Συνταγματάρχη", του μεγαλοκτήμονα τυράννου της περιοχής...

2. ΕΝΑΣ ΑΕΤΟΣ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ

Πρωτότυπος Τίτλος: L'aigle du Brézil (Γαλλία), Un aquila nella giungla (Ιταλία)
Σελίδες: 20
Σενάριο - Σχέδια: Hugo Pratt
Χρώμα: Patrizia Zanotti
Ελληνική έκδοση: Κόρτο Μαλτέζε: Ο Αετός Της Βραζιλίας (1990, Μαμούθ Κόμιξ)
Γαλλική Έκδοση: Pif Gadget #75 (Ασπρόμαυρη Έκδοση,01/07/1970), Sous le Signe du Capricorne (Αυτόνομη ασπρόμαυρη έκδοση, 03/1979, Casterman), Hugo Pratt: Corto Maltese Poche Tome 6 - L'aigle du Brésil (Έγχρωμη Έκδοση, 09/2006, Casterman)
Ιταλική Έκδοση: -
Σύνοψη: Μπαΐα, Βραζιλία: Μετά από τις χακαρωτικές ημέρες ξεκούρασης δίπλα στην Χρυσόστομη και την Μοργκάνα, οι Κόρτο, Στάινερ και Τρίσταν πλέουν για το νησί Μαράκα, αναζητώντας μία ισπανική γαλέρα φορτωμένη με χρυσό, που βυθίστηκε το 1580...

για τις Εκδόσεις Μικρός Ήρως Ε.Ε.
Συντελεστές: Λεωκράτης Ανεμοδουράς (Υπεύθυνος), Λευτέρης Ταρλαντέζος (Μετάφραση-Επιμέλεια), Μαρίνα Πάνου (Lettering - Graphic Design - Layout)

Μην το χάσει κανείς!

Κόρτο Μαλτέζε - Το Μυστικό του Τρίσταν Μπαντάμ & Ραντεβού στη Μπαΐα [Παρουσίαση/Κριτική]

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Την Κυριακή 29 Απριλίου, το Έθνος Της Κυριακής μας έκανε τη χάρη να βγει και το τρίτο άλμπουμ, και το λέω αυτό διότι στη περιοχή που βρισκόμουν χθες έφαγα τον τόπο να το αγοράσω. Ελπίζω σε ένα μέλλον που όλα τα περίπτερα έχουν τουλάχιστον εφημερίδες για να αγοράσουμε.

Το νέο, λοιπόν, άλμπουμ ξεκινά τις παλιές καλές δημιουργίες του Hugo Pratt (όχι από την αρχή, το "Η Μπαλάντα της Αλμυρής Θάλασσας", αλλά ούτε από την απαρχή, "Τα Νεανικά Χρόνια"), με τις 2 πρώτες περιπέτειες του άλμπουμ "Στον Αστερισμό του Αιγόκερο", με τους τίτλους "Το μυστικό του Τρίσταν Μπάνταμ" και "Ραντεβού στη Μπαΐα".

Τελικά, τα νέα άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε θα αριθμούνται, καθώς στη ράχη του "Το Μυστικό Του Τρίσταν Μπαντάμ", υπάρχει το νούμερο 3. Προσωπικά διαφωνώ, αφού με αυτό το τρόπο γίνεται λίγο - πολύ μία mainstream έκδοση περιπτέρου και ξεφεύγει από τη θέση του βιβλιοπωλείου. Διαφωνώ ως προς αυτή την απόφαση, επειδή είμαι της γνώμης κάθε άλμπουμ του Κόρτο Μαλτέζε είναι ξεχωριστό, μόνο του από τα άλλα. Αλλά ως πρώτη ματιά το άλμπουμ αυτό είναι εξαιρετικό.

Επιπλέον, όπως θέτει η διαφήμιση του Έθνους, η βασική διαφορά των νέων από των παλαιών εκδόσεων, θα είναι πως οι ιστορίες αυτές εκδίδονται στην Ελλάδα για πρώτη φορά έγχρωμες, και με νέα μετάφραση, lettering, και τέλος με νέα εκπληκτικά εξώφυλλα (προσωπικά αυτή η τεχνική εξώφυλλο δεν είναι και πολύ του γούστου μου, θα προτιμούσα κάτι πιο συντηρητικό, τουλάχιστον στη παρούσα έκδοση).

Η γνώμη μου για το νέο αυτό άλμπουμ είναι κάθε τι άλλο από αρνητική. Όσο συνεχίζω να διαβάζω αυτόν τον συγκλονιστικό ήρωα, τόσο πιο πολύ βυθίζομαι στην ιστορία. Είναι ένα αίσθημα που μόνο ο Κόρτο μου το μεταδίδει! Η αγάπη μου έχει γίνει έρωτας όσο πιο πολύ τον διαβάζω. Το μαγευτικό γράψιμο του Hugo Pratt είναι απίστευτο, με κάθε λέξη να δίνει μία νότα ακόμα πιο δυνατή στον αναγνώστη. Το σχέδιο λειτουργεί άψογα με το σενάριο, και είναι από τις λίγες, αλλά πετυχημένες φορές, που ένας χαρακτήρας είναι τόσο καλά συνειδητοποιημένος. Ο αντι-ηρωισμός του, η όπως μας κάνει να πιστεύουμε καλοήθεια του, είναι μόνο δύο από τα άπειρα ανθρώπινα χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ο ναυτικός μας. Οι συζητήσεις είναι πολύ δυνατά κομμάτια, που τον χαρακτηρίζουν πιστεύω απόλυτα. 

Θα ήθελα να επικεντρωθώ λίγο στην σκηνοθετική αφήγηση του Pratt. Πολλές σκηνές με άφησαν άναυδο και η δράση κορυφώνονταν με την απολαυστική (ω ναι, είναι) αυτή αμηχανία. Πολλές σκηνές θα χαραχτούν μέσα μου παντοτινά! Το χιούμορ πολύ καλό, και σωστά πλαισιωμένο. 

Ο χρωματισμός εξαιρετικός (αν και θα τον ήθελα ένα τόνο παραπάνω) και δουλεύει εξαιρετικά με την ιστορία. Η μετάφραση βελτιώθηκε τρομερά με τον Λευτέρη Ταρλαντέζο στο τιμόνι! Πολύ καλό άρθρο για άλλη μία φορά επίσης! Αν και πιστεύω θα έπρεπε να περιέχει ένα ιστορικό της έκδοσης (αν και θα μου πείτε εμάς ποια είναι η δουλειά μας;). 

Πολύ καλό άλμπουμ, και μακάρι να συνεχίσει έτσι δυναμικά. Ακολουθούν πληροφορίες πάνω σε κάθε ιστορία ξεχωριστά...

1. ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΤΡΙΣΤΑΝ ΜΠΑΝΤΑΜ

Σελίδες: 19
Σενάριο - Σχέδια: Hugo Pratt
Χρώμα: Patrizia Zanotti
Ελληνική έκδοση: Κόρτο Μαλτέζε: Στον Αστερισμό Του Αιγόκερω (1989, Μαμούθ Κόμιξ)
Γαλλική Έκδοση: Pif Gadget #58 (Ασπρόμαυρη Έκδοση, 3/04/1970), Sous le Signe du Capricorne (Αυτόνομη ασπρόμαυρη έκδοση,  03/1979, Casterman), Hugo Pratt: Corto Poche Tome 3 - La Secret de Tristan Bantam (Έγχρωμη Έκδοση, 30/06/2006, Casterman)
Σύνοψη: Παραμαρίμπο - Ολλανδική Γουιάνα... Ο Κόρτο Μαλτέζε "υιοθετεί" τον τσακισμένο από τη ζωή Τσέχο καθηγητή Στάινερ και συναντά τον νεαρό Άγγλο κληρονόμο, Τρίσταν Μπάνταμ. Ο Τρίσταν, που έχει στη κατοχή του κάποια σημαντικά έγγραφα και χάρτες σχετικά με τη χαμένη ήπειρο του "Μου", έρχεται στη Νότια Αμερική για να συναντήσει την Βραζιλιάνα ετεροθαλή αδελφή του, Μοργκάνα...

2. ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΗ ΜΠΑΪΑ

Σελίδες: 20
Σενάριο - Σχέδια: Hugo Pratt
Χρώμα: Patrizia Zanotti
Ελληνική έκδοση: Κόρτο Μαλτέζε: Στον Αστερισμό Του Αιγόκερω (1989, Μαμούθ Κόμιξ)
Γαλλική Έκδοση: Pif Gadget #59 (Ασπρόμαυρη Έκδοση, 10/04/1970), Sous le Signe du Capricorne (Αυτόνομη ασπρόμαυρη έκδοση, 03/1979, Casterman), Hugo Pratt: Corto Maltese Poche Tome 4 - Rendez-Vous à Bahia (Έγχρωμη Έκδοση, 22/09/2006, Casterman)
Σύνοψη: Οι Κόρτο, Στάινερ και Τρίσταν ξεκινούν με το καράβι τους για το Σαν Σαλβαδόρ, της Μπαΐα. Κάνουν μία σύντομη στάση σε ένα νησί της Γαλλικής Γουιάνας, όπου και συναντούν τον δραπέτη Καγιένα και μία ειρηνική φυλή Ινδιάνων. Εκεί, από τον αρχηγό του νησιού, ο Τρίσταν μαθαίνει πολλά για το πεπρωμένο του...

για τις Εκδόσεις Μικρός Ήρως Ε.Ε.
Συντελεστές: Λεωκράτης Ανεμοδουράς (Υπεύθυνος), Λευτέρης Ταρλαντέζος (Μετάφραση-Επιμέλεια), Μαρίνα Πάνου (Lettering - Graphic Design - Layout)

Μην το χάσει κανείς!

Κόρτο Μαλτέζε - Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου [Κριτική]

Του Ίωνα Αγγελή...

Η 30η περιπέτεια του Κόρτο Μαλτέζε έρχεται για να ξεκινήσει την νέα αυτή εκδοτική προσπάθεια των εκδόσεων Μικρός Ήρως, με τίτλο "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου". Ο Κόρτο Μαλτέζε είναι από τους σημαντικότερους κόμικ ήρωες, που πέρασαν διεθνώς, οπότε είναι μεγάλη τιμή που μετά την πολυετή έκδοση της Μαμούθ Κόμιξ, ο Λεωκράτης Ανεμοδουράς παίρνει τη σκυτάλη και τον επανεκδίδει (τον Δεκέμβριο του 2017 έκανε το πρώτο βήμα με το "Εκουατόρια"). Η νέα αυτή προσθήκη στον μύθο του Μαλτέζε, εκδόθηκε σε 2 μέρη, ως προσφορά από το Έθνος Της Κυριακής στις 15 Απριλίου και 22 Απριλίου 2018!

Να υπενθυμίσω πως το "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου" είναι αδημοσίευτη περιπέτεια, και ότι είναι σε σενάριο J. D. Canales και σε σχέδια P. Pellejero και όχι του δημιουργού Hugo Pratt και πως εκδόθηκε ταυτόχρονα στη Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία στις 30 Σεπτεμβρίου 2015. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Η ιστορία ξεκινάει αρκετά ομαλά και ήρεμα με πολύ δυνατό το αίσθημα μίας Pratt δημιουργίας. Όσο συνεχίζει όμως και μας εισάγει στο βασικό story του τεύχους , τα πράγματα "ολίγον τι" μπλέκονται... Καταρχήν, μας μπλέκει στο ρου της περιπέτειας διάφορους χαρακτήρες, αλλά και καταστάσεις, που πολλές φορές αποσπάνε τον αναγνώστη από τον σκοπό. Σε σχέση με τους χαρακτήρες, ο Ρασπούτιν (μεγάλος γνώριμος χαρακτήρας στον κόσμο του Κόρτο Μαλτέζε) είναι ένα παράδειγμα. Εμφανίζεται για τις 5 πρώτες σελίδες και μετά μας αφήνει. Αν δεν υπήρχαν αυτές οι 5 σελίδες δεν θα υπήρχε πρόβλημα, καθώς από την 6η σελίδα ξεκινά η βασική ιστορία. Τέλος, σχετικά με τις επιπλέον καταστάσεις η αλήθεια είναι πως πολλές φορές αυτό συμβαίνει σε κόμικ, αλλά μερικές φορές φάνηκε σαν απλά να "φούσκωνε" η ιστορία. Πολλοί χαρακτήρες επιπλέον, δημιουργούν μία μικρή σύγχυση στην ιστορία, που στους περισσότερους αποτυγχάνει το σενάριο να σε κάνει να . Πολλά μηνύματα κοινωνικά επίσης περνάνε μέσα από τις σελίδες του τεύχους, που είναι αρκετά εύστοχα. Τρομερό φινάλε για την περιπέτεια επίσης!

Το "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου" νιώθει σαν ένα επετειακό άλμπουμ, με πολλή ταξίδι, πολλούς χαρακτήρες και πράγματα που απλά αγαπάμε στον ονειροπόλο μας Κόρτο! Το οποίο ευτυχώς στο μεγαλύτερο μέρος του το πετυχαίνει. Θέλω να μιλήσω επίσης σχετικά με το χιούμορ, που δουλεύει εξαιρετικά στην περιπέτεια και είναι και λίγο ξεκουραστική, καθώς οι ιδιοτροπίες του Μαλτέζε διατυπώνονται ακόμα και στις σελίδες της κάθε ιστορίας του!

Επιπροσθέτως, οι δημιουργοί του "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου" καταλαβαίνουν τον ήρωα απίστευτα και αυτό φαίνεται σε πολλά σημεία της ιστορίας, με την ειρωνική και σαρκαστική διάθεση του Κόρτο Μαλτέζε να κυριαρχεί για άλλη μία φορά! Το γράψιμο του αγαπημένου μου Juan Diáz Canales είναι ακόμα απίθανο, και τον κάνει την σωστή επιλογή κληρονόμου της δημιουργίας του Hugo Pratt. Πετυχαίνοντας την ποιητική ατμόσφαιρα και την όλη την φιλοσοφία του ήρωα. Ο P. Pellejero κάνει υπέροχη δουλειά στο σχέδιο δίνοντας και μία δικιά του πινελιά στην περιπέτεια. Κάτι που διαφωνώ σχεδιαστικά, είναι τα μακριά πόδια του Μαλτέζε. Το χρώμα είναι επίσης κάτι μαγικό, και μόνο δίνει παραπάνω μπόνους στην ιστορία.

Το βασικό που με ενόχλησε στην ιστορία είναι η "έλλειψη ρίσκου", καθώς είναι μία περιπέτεια γραμμένη στα μέτρα του Pratt. Αν ήταν να τοποθετήσω βαθμολογικά θα την έβαζα μετά τις κακές του Pratt και πριν τις καλύτερες.

Τώρα ας περάσουμε στην Ελληνική πλευρά, που μας δίνουν μία πολύ καλή σε επιμέλεια έκδοση. Μερικά μικρο-λαθάκια υπάρχουν, αλλά είναι ίσως η καλύτερη επιμέλειά της εκδοτικής σε έκδοση μέχρι στιγμής. Η μετάφραση όμως με απογοήτευσε, καθώς έχει κοπεί αρκετό κείμενο, ώστε να χωρέσουν στα μπαλονάκια, κάτι που διαφωνώ (το ίδιο έγινε και στο Roy of the Rovers) και νομίζω πως θα έπρεπε να μπει απλά άλλη γραμματοσειρά. Προσωπικά, θεωρώ "έγκλημα" αυτή τη πράξη. Ελπίζω να διορθωθεί στα επόμενα άλμπουμ.

Σύνοψη κριτικής: Μία αξιοπρεπείς συνέχεια της δημιουργίας του Hugo Pratt, με απλό και ατμοσφαιρικό σχέδιο και χρώμα. Σενάριο γεμάτο μηνύματα, αλλά και μία ιστορία που σχεδόν πετυχαίνει τον βασικό σκοπό του. Συνειδητοποιημένος ο κεντρικός ήρωας, Κόρτο Μαλτέζε, αλλά δυστυχώς συνοδεύεται με χαρακτήρες που δεν φέρνουν τίποτα νέο στο τραπέζι. Η ιστορία εκεί που σε χάνει σε ξανακερδίζει, με ένα τρομερό φινάλε που είναι και το δυνατότερο σημείο του. Το πιο αδύνατο σημείο είναι η μη δημιουργικότητα της περιπέτειας, καθώς είναι σε τόνο Hugo Pratt, με πολλές αντιγραφές να γίνονται από τις προηγούμενες περιπέτειες του ήρωα.
Βαθμολογία: 7/10

Κόρτο Μαλτέζε - Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου [Παρουσίαση]

Γράφει ο Ίωνας Αγγελής

Έφτασε! Οι Εκδόσεις Μικρός Ήρως του Λεωκράτη Ανεμοδουρά συνεχίζουν να εκπλήζουν με τις νέες συνεργασίες τους, αλλά και με τους ήρωες που εκδίδουν, και ο Κόρτο Μαλτέζε δεν αποτελεί εξαίρεση. Μετά από την "Μαμούθ Comix" (με πιο πρόσφατη το "Τα Νεανικά Χρόνια") και από το πιο πρόσφατο (και από τον Μικρό Ήρωα ξανά) "Εκουατόρια", επέστρεψε ο ονειροπόλος μας Μαλτέζος, υπό την έκδοση του Έθνους , για άλλα 13 άλμπουμ, με το 1ο να κυκλοφορεί σήμερα, Κυριακή 15 Απριλίου. Τα πρώτα 2 άλμπουμ αποτελούνται από το άλμπουμ "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου", που είναι και το θέμα της παρουσίασής μας. 

Δεν θα κάνω κριτική στο Α' μέρος, καθώς θα κάνω όταν ολοκληρωθεί η ιστορία στο επόμενο τεύχος (#2, 22/4). Σήμερα, απλά θα παρουσιάσω την περιεχόμενη ιστορία.

Μετά την τελευταία ιστορία που έγραψε και σχεδίασε ο Hugo Pratt, το "Mû" (αλλιώς γνωστή ως "Mu, La Citta Eterna") - εκδόθηκε από την Μαμούθ Comix το 2001 υπό τον τίτλο "Μου" - δημοσίευθηκε στη Γαλλία στο μηνιαίο Corto τον Νοέμβριο του 1989, στο τεύχος #22, ο Pratt σε συνέντευξη εκμηστηρέυτηκε, πως επιτρέπει τη δημιουργία νέων ιστοριών, και πως είναι ανοιχτός σε ιδέες. 20 χρόνια λοιπόν μετά τον θάνατό του το 1995, η Casterman έπραξε το αδύνατο, να εκδόσει μία νέα ιστορία του Μαλτέζε, εξίσου καλή με του Pratt. 

Ας πάμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το 2013 η Ιταλική Casterman πήρε τα εκδοτικά δικαιώματα του Corto Maltese, και προσέλαβε τον σεναριογράφο Juan Diaz Canales (όπου ήταν ιδέα δικιά του και του Luca Romani κατά τη διάρκεια του ετήσιου Φεστιβάλ Λούκα) και τον σχεδιαστή Ruben Péllejero (και οι 2 Ισπανοί σε καταγωγή). Μετά από αναμονή 2 ετών, στις 30 Σεπτέμβριου του 2015 εκδόθηκε σε 4 χώρες ταυτόχρονα (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία) η 30η ιστορία και το 13ο άλμπουμ (όπως αναγραφόταν στη ράχη της γαλλικής έκδοσης) του ήρωα (αλλά το 1ο χωρίς την υπογραφή του Pratt), "Sotto il sole di mezzanotte". 

Το νέο άλμπουμ, 88 σελίδων, απέσπασε θετικές κριτικές, αλλά και πούλησε πάνω από 250.000 αντίτυπα, κάνοντας την επιστροφή του ήρωα, πιο δυνατη από ποτέ! Η επιτυχία του επέφερε και συνέχεια (το "Εκουατόρια" το 2017) . 

Η ιστορία του νέου άλμπουμ διαδραματίζεται το 1915, στην Βόρεια Αμερική με εμφάνιση του Τζακ Λόντον αλλά και του Ρας (χαρακτήρας που έκανε το ντεμπούτο το στο "En Siberie", στα ελληνικά "Η Κρυφή Αυλή του Μυστηρίου", κυκλοφόρησε από την Μαμούθ Comix το 1987). Χρονολογικά τοποθετείται ως η 4η ιστορία του Κόρτο. 

Στην Ελλάδα το άλμπουμ "Κάτω από τον Ήλιο του Μεσονυκτίου" κυκλοφόρησε στα Κόρτο Μαλτέζε από τον Μικρό Ήρωα και το Έθνος, σε 2 μέρη, στις 15 και 22 Απριλίου του 2018. Το 2ο εξώφυλλο για την ελληνική έκδοση πάρθηκε από την Γερμανική έκδοση.

Σύνοψη: 1915. Ο Κόρτο Μαλτέζε διασχίζει τις απέραντες παγωμένες εκτάσεις του Μεγάλου Βορρά, ανάμεσα στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Μαζί του φέρνει ένα μήνυμα του φίλου του Τζακ Λόντον, για έναν έρωτα της νιότης του. Σε αντάλλαγμα, ο συγγραφέας υπόσχεται στον Κόρτο μία καινούρια περιπέτεια... και έναν μεγάλο θησαυρό!

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΚΟΡΤΟ ΜΑΛΤΕΖΕ - ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΟΥ

Σενάριο: J. D. Canales
Σχέδιο & Χρώμα: R. Pellejero
Αφιέρωματα: Λευτέρης Ταρλαντέζος
Σελίδες: 78
Σχήμα: 21×28
Τιμή: €5,90 (το κάθε άλμπουμ ξεχωριστά)
Χρώμα: έγχρωμο
Ημερομηνία έκδοσης: 15/4/2018, 22/4/2018 (ως ένθετο στην εφημερίδα το Έθνος)
Συντελεστές: Λεωκράτης Ανεμοδουράς (υπεύθυνος), Κωνσταντίνα Φατούρου (μετάφραση), Λευτέρης Ταρλαντέζος (επιμέλεια), Μαρίνα Πάνου (graphic design - layout), Γιάννης Μπεβεράτος (lettering)
Πρωτότυπη Έκδοση: "Sous le soleil de minuit", Casterman, 9/2015
Εξώφυλλο: R. Pellejero

ΜΗΝ ΤΟ ΧΑΣΕΤΕ!