Οι απαντήσεις του εκδότη κ. Λεωκράτη Ανεμοδουρά

Σε απόψεις, προτάσεις και ερωτήματα παλαιών αναγνωστών.

(επιμέλεια συνέντευξης: Νίκος Δ. - Θ. Νικολαΐδης)

 Με ποιο κριτήριο επιλέγει ο εκδότης να βγάλει κάποιον τίτλο;

Δεν υπάρχει κανένα συγκεκριμένο κριτήριο. Κάθε μήνα δεχόμαστε αρκετές προτάσεις

για εκδόσεις (ατζέντηδες, εκδοτικές, αναγνώστες, συνεργάτες, μέσα). Θα λέγαμε ότι

αυτές μπορεί να ξεπερνάνε και τις 30 κάθε μήνα. Το θέμα είναι που εστιάζεις. Πάντως

δεν πρέπει να βλέπεις μόνο μια παράμετρο, για παράδειγμα μόνο την εμπορική πτυχή, ή

μόνο την καλλιτεχνική. Τα data είναι σημαντικά εργαλεία αλλά δεν είναι πανάκεια. Ένα

πάντως είναι σίγουρο: βγάζουμε πρώτα απ’ όλα εκδόσεις που μας αρέσουν και έχουν να

προσφέρουν κάτι στον αναγνώστη: ψυχαγωγία, γνώση, χιούμορ.

 Τελικά (από την πείρα 12 και πλέον ετών), οι Έλληνες διαβάζουμε κόμικς ή όχι;

Αυτή η ερώτηση είναι δύσκολο να απαντηθεί. Γενικά οι Έλληνες δεν διαβάζουν. Αυτό

δεν είναι μια εμπειρική διαπίστωση αλλά έχει ερευνηθεί, αφού βρισκόμαστε κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Άρα, πως είναι δυνατόν να διαβάζουν κόμικς, που αποτελούν ένα πολύ μικρό κομμάτι της βιβλιοπαραγωγής; Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μία άνοδος στο χώρο που είναι έκδηλη και από την πληθώρα των εκδόσεων, των φεστιβάλ και των καλλιτεχνών.

 Υπάρχει κάποιος τίτλος που ο εκδότης θα ήθελε να παρουσιάσει στο αναγνωστικό κοινό,

αλλά δεν το έχει ακόμη καταφέρει;

Υπάρχουν πολλοί τίτλοι που θα θέλαμε να εκδώσουμε αλλά δεν μπορούμε. Ένα κομμάτι

που δεν παρουσιάζεται, καθώς δεν είναι καθόλου ελκυστικό, είναι η εξασφάλιση

δικαιωμάτων. Πολύ συχνά υπάρχουν εμπόδια στο να εξασφαλίσεις τα δικαιώματα που

δεν αφορούν μόνο το οικονομικό, αλλά και τους διαχειριστές των δικαιωμάτων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ιστορίες του Λοχαγού Μαρκ που δεν έχουμε

καταφέρει εδώ και 13 χρόνια να τις εκδώσουμε, λόγω ενδοοικογενειακών συγκρούσεων

των κληρονόμων. Το φαινόμενο αυτό το έχουμε ξανασυναντήσει και με άλλους

χαρακτήρες.

 Πόσο εφικτό είναι να διαβάσουμε περισσότερες έγχρωμες εκδόσεις;

Το κόστος μίας έγχρωμης έκδοσης σε σχέση με μία Α/Μ είναι συντριπτικά πιο πάνω. Ο

λόγος που κάναμε Α/Μ τις εκδόσεις των ηρώων όπως Μπλεκ, Ζαγκόρ κλπ έχει να κάνει

καθαρά με το ότι σε διαφορετική περίπτωση, θα αναγκαζόμασταν να ανεβάσουμε την

τιμή, κάτι που έχουμε δει ότι λειτουργεί αποτρεπτικά στην πώληση αυτών των ηρώων.

Καλώς ή κακώς όλοι αυτοί είναι συνυφασμένοι με εκδόσεις περιπτέρου σε χαμηλή τιμή.

Αυτή είναι μια στρατηγική απόφαση που έχουμε πάρει και δεν το έχουμε μετανιώσει,

παρά τα παράπονα μερικών αναγνωστών. Πάντα κάτι χάνεις και κάτι κερδίζεις.

 Υπάρχουν νέοι αναγνώστες και ποιας περίπου ηλικίας; Είναι περισσότεροι από τους

παλιούς; Θα ήθελε ο εκδότης να δεχτεί συγκεκριμένες προτάσεις από τους παλιούς, σε

περίπτωση που αυτοί υπερτερούν σε αριθμό αναγνωστών; Είναι εφικτό (με άδεια από

τους Ιταλούς) να δημιουργηθούν νέες ιστορίες του χαρακτήρα Μπλεκ από Έλληνες

δημιουργούς; Αν ναι, κάποιοι από τους παλαιότερους λάτρεις θα μπορούσαν να

βοηθήσουν (αφιλοκερδώς) με σενάρια ή/και ιδέες σεναρίων.

Υπάρχουν νέοι αναγνώστες. Δεν νομίζω ωστόσο ότι είναι περισσότεροι από τους

παλιούς. Είναι δύσκολο να φτιάξουμε καινούργιες ιστορίες Μπλεκ για διάφορους λόγους

και ένας από αυτούς είναι η εξασφάλιση των δικαιωμάτων. Νέες ιστορίες ωστόσο

δημιουργούμε για τον Μικρό Ήρωα που είναι ένας χαρακτήρας που μας ανήκει.

 Ένα σταθερό εβδομαδιαίο πολυθεματικό περιοδικό, έστω μέσω κάποιας εφημερίδας ως

ένθετο, είναι εφικτό;

Νομίζω ότι σε αυτό το κομμάτι βρισκόμαστε σε πολύ καλό σημείο. Αυτή τη στιγμή

κυκλοφορούμε 7 εκδόσεις τον μήνα σε εφημερίδα.

 Τι… «πουλάει» περισσότερο; Η… «νοσταλγία» (Μπλεκ, Δράση, Βαβούρα κλπ) ή τα

νεότερα graphic novel;

Δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό. Όλα πουλάνε και όλα δεν πουλάνε. Θα απαντήσω με μία

φράση που έμαθα πρόσφατα μέσα από το κόμικς Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ του Σπύρου

Δερβενιώτη την οποία είχε πει ο Μιχάλης Γιαννακάκος που ήταν ο διευθυντής της ΕΙΡΤ:

Δεν υπάρχει μέσος τηλεθεατής ή αναγνώστης. Κάθε αναγνώστης είναι μια ξεχωριστή

προσωπικότητα. Εσύ, ως παραγωγός, εκδότης καλείσαι να προσφέρεις μία ποικιλία για

να καλύψεις τις ανάγκες όλων ή τουλάχιστον κάποιων. Κάθε έκδοση καλύπτει

συγκεκριμένους αναγνώστες. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, ούτε αξιώματα.

 Για τον (παλαιό, μηνιαίο, 100 σελιδο) Μεγάλο ΜΠΛΕΚ: Υπάρχει η σκέψη τέτοιας

έκδοσης με έγχρωμες περιπέτειες των ηρώων Μπλεκ, Ρίνγκο, Κάπτεν Μίκυ, ΜΑΡΚ ;

(Εκτός των Ζαγκόρ, Μίστερ ΝΟ, ΤΕΞ που βγαίνουν αυτόνομα σαν graphic novel, ανά

τακτά χρονικά διαστήματα). Σε ποια τιμή θα μπορούσε να πωλείται αυτή η έκδοση; Θα

ήταν προσιτή στο μέσο αναγνώστη ή όχι;

Όπως προανέφερα και εξήγησα, δύσκολα θα επανέλθουμε σε αυτή τη λύση, καθώς είναι

κοστοβόρα και απευθύνεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο κοινό.

 Θα βγουν στο μέλλον συλλεκτικές, πολυτελείς έγχρωμες εκδόσεις (αυτοτελείς) με

σκληρό εξώφυλλο με ιστορίες του Μπλεκ, σε σχέδιο των essegesse;

Βγάζουμε σκληρόδετες εκδόσεις κατά βάση για επετειακούς λόγους. Έχουμε βγάλει για

τον Μικρό Ήρωα, τον Μπλεκ και τον Μίστερ Νο. Αυτό είναι πιθανό να επαναληφθεί στο

μέλλον με αυτή τη λογική.

 Με δεδομένη την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης: Υπάρχει σκέψη ή

πρόθεση να δημιουργηθούν κινηματογραφικές παραγωγές με πρωταγωνιστές τους

χαρακτήρες του Μικρού Ήρωα ή κάποιος άλλους χαρακτήρες/ήρωες; Κι ακόμη, υπάρχει

πλάνο δημιουργίας κάποιου νέου τίτλου, με 100% Έλληνες δημιουργούς;

Κατ’ αρχάς δεν είμαστε υπέρμαχοι της Τεχνητής Νοημοσύνης με τη λογική της

υποκατάστασης δημιουργών, καλλιτεχνών. Πιστεύουμε ότι η τέχνη εμπεριέχει την

ανθρώπινη έκφραση. Ως εργαλείο ωστόσο, για να βελτιώσει ή επιταχύνει διαδικασίες, σίγουρα μπορεί να είναι χρήσιμη. Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο μόνος χαρακτήρας που μας ανήκει είναι ο Μικρός Ήρωας. Όλοι οι υπόλοιποι είναι ξένοι και δεν έχουμε τη δυνατότητα εκμετάλλευσής τους. Για τον Μικρό Ήρωα γίνονται προσπάθειες μεταφοράς του στον κινηματογράφο, ωστόσο αυτός είναι ένας δύσκολος χώρος με υψηλού κόστους παραγωγές οπότε δεν είναι κάτι εύκολο. Ευελπιστούμε ότι στο μέλλον θα υλοποιηθεί. Κόμικς από Έλληνες δημιουργούς βγάζουμε κάθε χρόνο.

 Σχετικά με το animation: Υπάρχει σκέψη για μία «πιλοτική» προσπάθεια απόδοσης των

περιπετειών κάποιου ήρωα, υπό μορφή κινουμένων σχεδίων;;; (άποψη 18χρονου).

Όπως γίνεται προσπάθεια για μεταφορά του Μικρού Ήρωα σε live action ταινία, έτσι

γίνεται και για animation. Ισχύει όμως το ίδιο και εδώ. Ο χώρος είναι δύσκολος και

απαιτεί ακριβές παραγωγές.

 Για το ΖΑΓΚΟΡ: Ένας αναγνώστης παρατηρεί ότι υπάρχει καθυστέρηση στην έκδοση

νεότερων ιστοριών. Που οφείλεται; Θα συνεχιστεί η έκδοση; Υπάρχει περίπτωση να

διαβάσουμε περιπέτειες προ του 1985, σε σχέδια -κυρίως- του Ferri;;

Οι επιθυμίες του κάθε αναγνώστη είναι σεβαστές, ωστόσο, με βάση τη δυναμική του θα

μείνουμε στο πλάνο μας που είναι μία έκδοση τον χρόνο. Έχουμε βάλει ιστορίες του

Ferri προ του 1985.

 Οι έγχρωμες πολυτελείς εκδόσεις των χαρακτήρων Ζαγκόρ - Μίστερ ΝΟ – ΤΕΞ -

ΦΑΝΤΟΜ (με προσεγμένο σχεδιασμό) ενδιαφέρουν περισσότερο τους μεγαλύτερους και

σταθερούς αναγνώστες (ηλικίας 50+), που επιλέγουν τις ποιοτικές εκδόσεις και όχι τα

ασπρόμαυρα σε συνέχειες. (άποψη βασικού αναγνώστη).

Υποθέτω είναι τοποθέτηση και όχι ερώτηση.

 Roy of the Rovers: Θα τον ξαναδούμε σε αυτόνομο τίτλο; Προτιμότερο το μεγάλο

μέγεθος και με έναρξη από συγκεκριμένη σεζόν, όχι αποσπασματικά. Πρόταση για τις

ιστορίες που δημοσιεύθηκαν στο μηνιαίο βρετανικό περιοδικό Match of the Day (1997-

2001) που είναι εξαιρετικές και σύγχρονες και θα έχουν απήχηση στις μικρότερες

ηλικίες. Υπάρχει σκέψη για δημοσίευση νέων ιστοριών από αυτές που εκδόθηκαν μετά

το 2018, από την εταιρεία Rebellion;

Ιστορίες του Ρόυ βάζουμε αυτή τη στιγμή στο Μπλεκ – Ο Ξανθός Γίγας που κυκλοφορεί

με ΤΑ ΝΕΑ. Τίποτα δεν αποκλείεται στο μέλλον. Το reboot που έκανε η Rebellion δεν

ξέρω κατά πόσο πήγε εμπορικά, εμείς πάντως που το βάλαμε σε ένα παλαιότερο Μπλεκ

δεν ενθουσίασε τους αναγνώστες.

 Σχετικά με τους Θρυλικούς Ήρωες: Πως πηγαίνουν εκδοτικά; Στην πορεία θα

προστεθούν κι άλλοι χαρακτήρες, όπως π.χ. Ρίνγκο ή Κάπτεν Μίκυ; Και μία παρατήρηση

αναγνώστη: Ενώ οι τίτλοι εναλλάσσονται, η ιστορία του χαρακτήρα Μίστερ ΝΟ

συνεχίζεται. Το θεωρώ μέγα λάθος, αφού πρόκειται για διμηνιαία έκδοση και τονίζω οι

ήρωες εναλλάσσονται. Αν δε γινόταν να μπει όλη η ιστορία, τότε το επόμενο τεύχος θα

έπρεπε να έχει τη συνέχεια της. Δε συνέβη, κάτι που σημαίνει ότι η συνέχεια θα

εμφανιστεί -το λιγότερο- σε ένα εξάμηνο.

Οι Θρυλικοί ήρωες κινούνται ικανοποιητικά και το θεωρούμε ένα καλό όχημα για να

φιλοξενούνται παλιοί αγαπημένοι ήρωες των αναγνωστών. Μπορεί να δείτε και άλλους

ήρωες κατά καιρούς αλλά ακόμα δεν έχουμε πάρει κάποια απόφαση καθώς θα θέλαμε να κλείσει έναν χρόνο το περιοδικό. Όσον αφορά την ιστορία του Μίστερ Νο, ναι μεν

συνεχίζεται αλλά έχει μία αυτοτέλεια από μόνη της.

Σας ευχαριστούμε πολύ.